Supplementen:
Van behoefte naar doel naar een passende keuze
& dan heeft het echt meerwaarde
Supplementen kunnen functioneel en gericht ingezet hele waardevolle toevoegingen zijn binnen een voerbeleid en vaak onmisbaar zijn ook om na een goede basis voeding mee te optimaliseren of om gericht te ondersteunen bij specifieke situaties en verhoogde behoeften. Tegelijkertijd is het ook belangrijk dat we bewust en kritisch zijn in wanneer we het wel of niet toevoegen en niet de hele bak volgooien ermee. Daarover en meer in deze nieuwe blog van Voedingskompas voor hond en kat – door Melissa Pötgens
Wat is het nut?
Wat willen we met supplementen bereiken?
Vooropgesteld:
De aanwezigheid van supplementen moet nooit de basis zijn van een voerbak. Meer is niet altijd beter: het gaat om wat jouw dier als individu nodig heeft en het voorzien van een goede basis voeding is dan altijd de eerste stap.
Wat is het nut dan van [gericht] supplementen in te zetten?
Het kan als gerichte aanvulling ingezet worden wanneer daar reden toe is. Denk bijvoorbeeld aan situaties waarin:
- Er een specifieke voedingsbehoefte is welke je wil aanvullen bij de huidige levensfase [jong dier, volwassen, senior]
- Er een tekort is wat je wil aanvullen of als er verhoogde behoefte is in specifieke situaties zoals bij dieren welke veel inspanning structureel leveren met sport of werk.
- Je een lichamelijk proces extra wil ondersteunen vanuit preventieve basis maar ook bij ziekte en/of herstel.
- Je het voedingsbeleid wil optimaliseren en niet alleen wil voeren wat er minimaal nodig is, maar als je gericht op maat wil ondersteunen om het functioneren van je dier zo optimaal mogelijk te hebben: Thrive instead of survive. Floreren in plaats van overleven.
Wat wanneer nut heeft is voor elk individu en elke situatie anders en kan dus ook niet 1 op 1 gekopieerd worden van het beleid van iemand anders of wat je ergens online leest of in een boek, etc. Het hoort maatwerk te zijn en geen standaard lijstje. Bewust kiezen wat wek, wat niet en vooral waarom? zorgt dat je van behoefte naar doel naar passende keuze meerwaarde gaat hebben van het inzetten van supplementen.
Misleidende claims & hypes
Er zijn veel producten waarvan geclaimd wordt dat ze van alles zouden oplossen. Sommige bedrijven maken het heel lastig om nog te kunnen onderscheiden of iets echt nuttig en functioneel is of dat het zo oppervlakkig vooral alleen zo gebracht wordt naar de klant dat het functioneel is, terwijl het diepgaand misschien helemaal niet genoeg werkzame stof levert om effect te kunnen hebben. Probeer kritisch te kijken naar wat je wil en of het nodig is maar ook passend is bij je dier als individu. Er is geen kant en klaar snoepje wat voor elk individu precies hetzelfde doet en veel van de huidige hype snoepjes bevatten vaak ook andere ingrediënten welke helemaal niet nodig zouden hoeven zijn. Zeker bij gevoelige dieren is dit een aandachtspunt en wanneer je suppletie dus met een heel gericht doel wil inzetten. Het liefst heb je een supplement zo puur mogelijk qua samenstelling en van goede vorm. Weeg altijd goed af of de andere ingrediënten waarde hebben of onvermijdelijk zijn omdat er geen ander passend alternatief is.
De keuze hangt vooral af van wat het moet gaan aanvullen,
wat het doel is en dat is op basis van:
- De voedingswaarde van de huidige basis voeding:
wat zit daar al in de voeding en wat levert dit op dagelijkse basis al aan je dier en ook: wat levert het niet? Niet alles is wettelijk verplicht toe te voegen aan een premix. Elke premix van elke fabrikant is anders qua samenstelling en dosering van werkzame stof. Een premix in een brok kan voor een individu ook soms niet alles leveren op dagelijkse basis van wat het individu nodig heeft op maat. Zo ontstaan op lange termijn tekorten en deze tekorten vallen helaas vaak pas laat op en als er klachten zijn. Wij kijken liever preventief al hiernaar en vullen dan bewust en gericht voor een individu aan wat past bij het huidige voer om het zo te optimaliseren voor het individu. - Leeftijd, gezondheid en doel + individuele behoeften:
Wat zijn de echte dagelijkse minimum behoeften voor je hond of kat als individu? Wij leren werken met wat hier vereist is vanuit organisaties als FEDIAF en NRC, maar kijken ook vanuit complementaire visie naar het individu zelf en wat voor het individu aanvullend aansluit om extra naar te kijken passend bij de leeftijd, de algemene gezondheid en andere individuele behoeften. - Hoe de samenstelling, vormen van de stoffen en opneembaarheid is van de producten:
Geen enkel commercieel voer of losse premix sluit volledig aan bij individuele behoeften omdat het volgens algemene richtlijnen wordt samengesteld. En elke fabrikant en voeder fabrikant kiest andere samenstellingen/hoeveelheden waardoor de impact heel verschillend is.
- Kijk naar de daadwerkelijke samenstelling
Staat het werkzame deel hoog in de ingrediënten lijst? Is het überhaupt aanwezig en in welke hoeveelheid dan.
Wat zit er verder nog in qua onnodige vulstoffen of smaakstoffen? - Controleer de dosering van de actieve stof
De meeste producten bevatten wel iets van de stof, maar vaak in een hoeveelheid wat eigenlijk geen effect zal gaan hebben [dit zien we ook bij brok waar dan kruiden en fruit e.d. aan toegevoegd wordt, er geclaimd wordt dat de brok daarom dit en dat goed ondersteund, maar uiteindelijk zal dit zeer weinig tot geen effect hebben omdat het maar in zeer kleine hoeveelheid aanwezig is en ook in het geval van brok nog bewerkt wordt tijdens het productie proces. Dat is dus verwaarloosbaar, maar dat fabrikant maakt de claims wel voor marketing doeleinden. En dit zien we dus ook vaak bij de zogenaamde supplement snoepjes] - Check of het echt past bij de behoeften van je dier
Een product kan populair zijn, door veel mensen ingezet worden bij hun dier en zeker met social media zie je bepaalde producten vaak herhaaldelijk voorbij komen waardoor het interessant kan lijken. Maar het kan misschien wel helemaal niet aansluiten bij wat je dier nodig heeft, zowel preventief maar ook bij klachten. Een supplement moet dus altijd doelgericht gekozen worden, nooit op basis van algemene visie. - Kijk naar de vorm
Bij supplementen is de vorm van de werkzame stof heel belangrijk. Het bepaalt namelijk of het lichaam er daadwerkelijk iets mee kan. Bijvoorbeeld:- Vitaminen/mineralen supplementen: de vorm van de vitamine of het mineraal bepaalt hoe goed het lichaam het kan opnemen. Sommige vormen zijn veel beter biologisch beschikbaar, waardoor je zekerder weet dat het supplement ook echt doet wat je wilt dat het doet. Daarom geven we voorkeur aan bepaalde vormen: omdat we beter weten dat het lichaam ze effectief kan gebruiken.
- Daarnaast is het goed om bij mineralen bijvoorbeel te kijken of het in organische of anorganische vorm wordt aangeboden. Organische vormen (zoals chelaten) zijn vaak beter opneembaar en daardoor effectiever.
Anorganische vormen kunnen soms minder goed worden opgenomen of sneller irritatie geven, afhankelijk van het mineraal en het individu. Dit maakt dus echt verschil in hoe bruikbaar het supplement is voor het lichaam, en daarom is de keuze voor de juiste vorm belangrijk.
- Daarnaast is het goed om bij mineralen bijvoorbeel te kijken of het in organische of anorganische vorm wordt aangeboden. Organische vormen (zoals chelaten) zijn vaak beter opneembaar en daardoor effectiever.
- Probiotica moeten levende stammen bevatten, maar ook moeten de stammen gericht gekozen worden passend bij het doel waarvoor je het wil inzetten. Niet elke probiotica is hetzelfde qua samenstelling en kan dus ook niet algemeen of standaard ingezet worden. Als de stammen niet aansluiten bij het doel dat je wil bereiken, kan het supplement simpelweg niet doen wat je ervan verwacht.
- Een omega‑3 moet EPA/DHA leveren. Plantaardige bronnen leveren meestal ALA, en dat wordt bij katten niet omgezet naar EPA/DHA. Daarom moet een kat dit altijd krijgen vanuit mariene bronnen of een goede algenolie, omdat algen wél direct EPA/DHA leveren. Honden zetten plantaardige ALA maar zeer beperkt om, dus ook daar ligt de voorkeur absoluut bij een mariene bron of algenolie.
- Vitaminen/mineralen supplementen: de vorm van de vitamine of het mineraal bepaalt hoe goed het lichaam het kan opnemen. Sommige vormen zijn veel beter biologisch beschikbaar, waardoor je zekerder weet dat het supplement ook echt doet wat je wilt dat het doet. Daarom geven we voorkeur aan bepaalde vormen: omdat we beter weten dat het lichaam ze effectief kan gebruiken.
“Een goed supplement sluit aan bij de basisvoeding, de behoefte van het dier én het doel waarvoor je het inzet.“
Geleidelijk introduceren
Introduceer nieuwe supplementen geleidelijk: bouw het rustig op over een aantal dagen om het lichaam te laten wennen aan nieuwe ingrediënten. Observeer je dier.
Handige volgorde
Voeg een olie eerder toe aan het basisvoer en erna pas de poeders. Dit voorkomt dat er iets achterblijft in de bak.
Mengen
Meng poeders en olie door het eten [voeg bij brok bv. wat extra vocht toe in de vorm van water of bottenbouillon]. Maar het mag ook door de groenten of losse bottenbouillon, etc.
Bij capsules & softgels
Softgels mogen over ’t algemeen opengeprikt worden [tenzij specifiek vermeld staat of geïnformeerd wordt van niet] en dan door het voer gemengd worden. Poeders uit capsules mogen over ’t algemeen ook opengemaakt worden en dan gemengd worden door voer. Handig wanneer je moet portioneren en geen hele capsule nodig hebt.
Olie supplementen
Deze mogen over de maaltijd heen gegeven worden. Schud olieflessen voor gebruik altijd even voor een gelijkmatige dosering.
- Bij vetzuren zoals omega-3 kan het zijn dat vetzuren naar de bodem zakken namelijk.
Bewaren
Bewaar supplementen altijd op een koele, droge plek. Vermijd warmte en direct zonlicht.
Vaste routines
Houdt vaste routines aan zoals bv ochtend en avond.
- Gebruik eventueel een pillendoosje voor tabletten, capsules en softgels.
Afmeten
Indien er geen maatlepel aanwezig is, gebruik dan een precisieweegschaal zoals bijvoorbeeld onderstaande:
bij combineren met zelfgemaakte groentenmix:
Voet het dan pas toe wanneer de groentenmix gekookt, gepureerd en erna goed afgekoeld is.
Een supplement wat vandaag passend is, kan over een tijdje niet meer passend zijn. Bij verandering situatie is het goed om opnieuw te beoordelen of iets nog nodig is, aangepast moet worden of iets anders gekozen moet worden. Dit is meestal van toepassing bij:
- Verandering van voerbeleid
- Verandering in activiteit
- Verandering in gezondheid of het starten/stoppen van medicatie
- Gevoelige reacties
- Het veranderen van leeftijd (jonge dieren of senioren)
Indien je denkt dat een aanpassing nodig is, kun je een voedingsdeskundige vragen om even met je mee te kijken. Zo kun je samen beoordelen wat je dier al binnenkrijgt, wat er veranderd is en of het supplement nog daadwerkelijk iets toevoegt.
“Een goed supplementenbeleid beweegt mee met je dier.”
Het aanbod aan supplementen kan behoorlijk overweldigend zijn. Er komt steeds meer op de markt, nieuwe hypes zoals de ‘gezonde snoepjes en quick fixes’. Alles wordt steeds toegankelijker gemaakt, maar dat betekent helaas niet dat het ook beter, veiliger of functioneel is voor je dier ongeacht de gemaakte claims. Een voedingsdeskundige kan helpen om door de bomen het bos te zien en samen te kijken naar het totaalplaatje en wat past voor je dier. We kijken dan naar:
- De huidige voeding
- Het doel waarvoor je een supplement wilt inzetten
- De totale voedingsinname op dit moment
- De samenstelling en kwaliteit van een passend supplement
- De juiste dosering
- De duur van toediening;
- En tussentijdse evaluatie om te kijken of er aangepast moet worden
Zo blijft het supplementenbeleid afgestemd op je dier, de situatie en de behoefte van het moment en in samenwerking met een voedingsdeskundige weet je ook altijd dat er veilige en functioneel werkende supplementen geadviseerd worden.
De gezondheid van onze dieren begint bij goede basisvoeding. Maar met kwalitatief sterke suppletie, zorgvuldig gekozen en gericht op maat ingezet, kun je je dier nog optimaal ondersteunen en juist ook op preventieve wijze.
Supplementen zijn geen losse toevoegingen, maar onderdeel van een totaalplaatje waarin voeding, leefstijl, rust, regelmaat en individuele behoeften samenkomen. Wanneer je bewust kiest en weet wat je inzet en waarom, kun je heel gericht bijdragen aan het dagelijks welzijn van je hond of kat.
Ben je benieuwd of de huidige supplementen aansluiten bij het voer en de individuele behoeften van jouw dier? Of wil je weten welke vormen, doseringen of combinaties het meest passend zijn binnen jullie situatie? Binnenkort kun je dit als dienst terugvinden op mijn site, zodat je op een laagdrempelige manier een volledig supplementenadvies op maat kunt aanvragen.
Dankjewel voor het lezen. Mocht je ergens nog vragen over hebben en verduidelijking over willen, sta ik je ook graag te woord. Je kunt via de Contact pagina in contact komen met me, en altijd vrijblijvend een gratis kennismakingsgesprek inplannen.
Deze blog is geschreven ter educatieve en informatieve doeleinden. Het is bedoeld om eigenaren te helpen bewuster te kijken naar supplementen, de werking ervan en wanneer ze wel of juist niet passend zijn. De informatie die ik deel is gebaseerd op kennis, ervaring en zorgvuldige afwegingen, maar vervangt geen individueel advies op maat.