Bottenbouillon: ook wel ‘vloeibaar goud’ genoemd. In deze recept post, ga ik mijn basis recept voor bottenbouillon delen. In dit geval eentje gemaakt van een hele bio kip. De kip kun je makkelijk vervangen door andere diersoorten en botten. Daarover en meer ga ik je nu vertellen.
Ik ben thuis opgegroeid met soep op basis van een goed getrokken bottenbouillon en vandaag de dag zet ik het zelf in voor mijn eigen kind en dieren. Mijn moeder maakt haar recept altijd met rund (& aanvullend maakte ze van de merg uit mergbotten ook nog soepballen, welke echt verrukkelijk zijn ook). Ik ben zelf ook echt een soep-mens, en zeker de meer heldere soepen met bouillon basis, wat ik te danken heb aan mijn moeder. Er gaat niks boven ‘mama’s soep’ met boellies’, zoals we het altijd noemen.
Het is mooi om te zien eigenlijk hoe dit soort recepten al generaties lang gemaakt worden en hoe ze vroeger al gebruik maakten van dit soort recepten om het lichaam te ondersteunen en het complementeren van de gezondheid. En het is voor onze dieren dus net zo gezond. Het is een van mijn persoonlijke favoriete toevoegingen om naast de basis voeding te geven aan mijn dieren, dus ondanks dat heel internet al vol staat met recepten over bouillon, wilde ik het ook echt een plekje geven hier op de site. Laten we beginnen met eerst wat meer informatie:
De voordelen van bottenbouillon.
Bottenbouillon zit vol met nuttige mineralen, aminozuren en antioxidanten en geven een boost aan het immuunsysteem. Ideaal om ter ondersteuning in te zetten bij ziekte, maar ook als aanvulling op het basis voer voor elk individu. Maar er zijn zeker meer voordelen. Hieronder zal ik er iets meer over vertellen:
Gewrichten & botten 🦴
Bottenbouillon is rijk aan collageen (& gelatine, wat vrijkomt door het koken) en glucosamine, welke helpen bij het behoud van soepele gewrichten en sterke botten. Het is wel belangrijk dat je appelazijn gebruikt wanneer je bouillon wil maken, om optimaal gebruik te kunnen maken van de gezondheidsvoordelen < hierover later meer in het recept.
Het heeft voor elk individu meerwaarde om dit preventief te geven, maar het kan dus ook extra ingezet worden bij honden met gewrichtsproblemen, senioren, enzovoorts.
Spijsvertering 🐕
Het is licht verteerbaar en kan ondersteuning bieden bij een gevoelige maag of darmen. Denk aan misselijkheid, diarree of bij herstel na ziekte.
Let op: Dit vervangt geen dierenarts advies. Als er klachten zijn, is het belangrijk om altijd de onderliggende oorzaak te achterhalen. Twijfel je of bouillon iets is om in te zetten bij je dier? Overleg dit met een voedingstherapeut of dierenarts.
Hydratatie 💧
Zoals je in de blog posts over het belang van vocht kunt lezen, is bouillon een fantastische manier om de vocht inname te stimuleren bij je hond en kat.
Onze eigen hond en ook onze kat Sansa, zijn echt ontzettend gek van bouillon en zeker voor Sansa als kat zijnde is het super fijn om op deze manier extra vocht inname te kunnen stimuleren.
Boost Immuunsysteem 🧬
De essentiële aminozuren, mineralen en antioxidanten welke aanwezig zijn, en belangrijk zijn bij het herstellen en beschermen van het lichaam, geven het immuunsysteem een fijne boost.
Zeker ook na een operatie/tijdens herstel kan bouillon dus een hele fijne toevoeging zijn, zeker als de dieren tijdelijk minder brok/vlees willen eten. Op deze manier krijgen ze dan toch nog wat extra voedingsstoffen binnen.
Huid, vacht & nagels ✨
Ook voor de huid, vacht en nagels kan het aanvullend mooi werken. Collageen ondersteunt de huidstructuur en helpt mee bij het onderhouden van een glanzende, volle vacht.
Het is uiteraard een complementair voedingsmiddel en zal geen onderliggende problemen oplossen als deze aanwezig zijn. Het moet dus vooral gezien worden als een ondersteunend/complementair voedingsmiddel, wat kan bijdragen aan de gezondheid.
Perfecte smaakmaker 🍲
Het is een perfecte smaakmaker. Bij kieskeurige eters, kan het toevoegen van bouillon er vaak bij helpen om ze weer aan het eten te krijgen. Ook kan het gebruikt worden om bijvoorbeeld supplementen aan je dieren te voeren, wanneer je deze niet in hun pure vorm toegediend krijgt (zeker katten kunnen een uitdaging zijn met suppletie, dus dan kan zo’n bouillon echt een uitkomst zijn om in te zetten).
Ik maakte mijn recept met de slowcooker, maar je kunt deze natuurlijk ook vervangen door een gewone pan. Ik zal de aangepaste tijden en/of handelingen dan ook in het recept erbij vermelden.
- Slowcooker of grote pan met deksel
- Schuimlepel
- Fijne zeef
- Bakjes/diepvries zakjes/molds
- Pakket met vlees/botten of bijvoorbeeld een hele kip
Afwisselen tussen diersoorten en verschillende soorten bouillons is te adviseren. Dat heeft altijd meerwaarde, omdat de verschillende soorten dieren en botten elk hun eigen voordelen hebben wanneer je er bouillon van maakt. - 1el appel cider azijn per 1-1,5L water
- Optioneel: groenten en/of kruiden > tips hierover vind je verderop
- Koud water (afhankelijk van hoeveel vlees je hebt. De botten moeten net onder water staan)
Extra: Benieuwd wat je zoal nog extra kunt toevoegen aan de bouillon? Voeg ingrediënten toe zoals groenten en/of kruiden om te verrijken. Zie de afbeelding hieronder ter inspiratie:
- Voorbereiding: Kies de Juiste Botten.
Ik had voor dit recept een hele bio kip en ik heb deze in meerdere stukken verdeeld; de poten en vleugels heb ik losgemaakt van het karkas. Plaats de botten in een grote pan of slowcooker. - Vul de Pot met Water.
Giet genoeg water in de pan zodat de botten en groenten volledig ondergedompeld zijn (het liefst houd je een 50/50 verhouding aan, maar het belangrijkste is dat ze onder water staan. - Voeg Appelciderazijn Toe.
Voeg een eetlepel appelciderazijn toe per liter tot 1,5 liter water, om en nabij. Dit helpt bij het onttrekken van voedingsstoffen zoals calcium en magnesium uit de botten en is eigenlijk wel een must om te doen. Laat dit alles in koud water 30minuten intrekken, voordat je gaat opwarmen. - Laat de bouillon langzaam koken in een gewone pan:
Breng het mengsel aan de kook en zet daarna het vuur laag. Laat het minimaal 12 tot 24 uur sudderen (afhankelijk van hoe stevig de botten zijn pas je dit aan. Bij een kip of ander gevogelte, vis, etc. zou ik bijvoorbeeld minder lang doen in vergelijking met botten van grotere dieren zoals hoef dieren). Let erop dat je het vuur niet te hoog zet, en een deksel erop houdt, zodat er niet teveel vocht verdampt. In de slowcooker: Nadat de azijn is ingetrokken, zet je de cooker op low en laat je deze 24-48 sudderen. Ik heb hem met de kip zo’n 40u aangezet. - Zeef de Bouillon.
Als het lang genoeg gesudderd heeft, zet je de pan of cooker uit en haal de botten (en groenten en dergelijke als je deze erbij hebt) eruit en zeef je de bouillon met een zeef. Let op dat je de gebruikte botten niet voert aan je hond of kat > gekookte botten kunnen splinteren en zijn gevaarlijk. Gooi ze dus meteen weg. - Laat de Bouillon Afkoelen.
Zet de pan opzij en laat de bouillon 1 tot maximaal 2uur afkoelen buiten de koelkast, alvorens je het een nachtje in de koelkast verder laat afkoelen. Na het afkoelen in de koelkast: - Verwijder het Oppervlaktevet.
Wanneer de bouillon is afgekoeld, kan er een vetlaag ontstaan. Schep dit weg, en bewaar het eventueel. Bij deze kippen bouillon, was er geen dikke vetlaag dus ik heb niks weg geschept. Maar bij het gebruik van andere soorten botten kan er wel een dikke vet laag ontstaan en deze zou ik dan wel weghalen. Deze kun je apart bewaren en eventueel inzetten bij ziekte van je dier en herstel, of bij intensievere activiteiten. Bij honden of katten welke aanleg hebben om aan de magere kant te blijven, kan een beetje vet toevoegen aan de maaltijd ook fijn zijn en het is ook nog eens een lekkere smaakmaker. Bij honden en katten welke aanleg hebben om snel aan te komen in gewicht, zou ik het niet te vaak geven. - Bewaren & Opslaan.
Giet de gezeefde bouillon in bewaarbakjes of ijsblokvormpjes/siliconen molds. In de koelkast blijft het ongeveer 3/4 dagen goed, en in de vriezer kun je het tot 3 maanden bewaren – om en nabij. Dat ligt er een beetje aan op welke manier je invriest. Ik doe het zelf in diepvries zakjes en dan zorg ik dat de lucht er zoveel mogelijk uit is wanneer ik het dichtmaak. Op deze manier blijft het het beste bewaard en heb je minder snel kristalvorming. Of wanneer je vormpjes maakt met molds: deze even laten opstijven in de vriezer en erna de vormpjes in een vriezer zakje doen of bakje waar je de lucht uit kunt halen.
Vlees:
↣ Online: Grutto, florisvlees, Crisp
↣ Lokaal: lokale slager, supermarkten, boeren
Appel cider azijn:
↣ Ik kocht hem bij Albert Heijn. Deze is biologisch.
↣ Lokaal: kijk of er lokale boerderijwinkels zijn, of als er mensen in de regio zijn wie aan huis verkopen kan dat ook; daar vind je ze meestal zelfgemaakt en die zijn ook echt super!
Toch geen zin om te ‘koken’? Om wat voor reden dan ook… Er zijn ook kant en klare opties wat bouillon betreft. Ik koop ze zelf ter afwisseling en soms ook gemak regelmatig kant en klaar. Van onderstaande merken vind je in dieren webshops fijne bouillons:
↣ Ydolo
↣ Lila loves it
↣ Boil & broth: zij verkopen poeders welke je zelf kunt ‘aanmaken’
Deze bouillons vind je onder andere in deze webshops:
↣ HondjeKoek.nl
↣ Wildewolf.nl
↣ Natuurlijkvoordehond.nl
Tot slot,
voor nu.
Hopelijk heb je wat aan dit recept en kun je er zelf mee aan de slag. Het is een heel fijn recept om zelf te kunnen maken, zonder enige ervaring. In verhouding is het relatief weinig werk tegenover een heel mooi eindresultaat. Het is echt een supermooie booster voor het immuunsysteem. Ideaal om in te zetten als toevoeging bij de basis voeding, maar ook zeker bij ziekte en herstel, en als smaakmaker interessant.
Dankjewel voor het lezen. Ik ben benieuwd erg benieuwd of je er wat aan gaat hebben. Laat gerust een reactie achter, altijd leuk!
